Muzeum Bursztynu w Kaliningradzie

Kaliningradzkie Muzeum Bursztynu – jedyne w Rosji państwowe muzeum poświęcone słonecznemu kamieniowi zostało otwarte w 1979 roku. Mieści się w centrum Kaliningradu nad brzegiem Jeziora Górnego w wieży obronnej z połowy XIX wieku.

Muzeum kaliningradzkie
Muzeum Bursztynu w Kaliningradzie w Wieży Dohna

Wieża obronna została zbudowana w 1853 roku i nosi imię pruskiego generała-feldmarszałka Friedricha Karla Dona (1784-1859), uczestnika wojny wyzwoleńczej przeciwko inwazji Napoleona jako część wojsk rosyjskich. Budynek jest również pomnikiem II wojny światowej. To właśnie nad tą wieżą 10 kwietnia 1945 roku podniesiono czerwoną flagę w hołdzie zakończenia szturmu na Koenigsberg. 

Muzeum Bursztynu to muzeum poświęcone jednemu minerałowi. Ekspozycja, zajmująca trzy piętra budynku o łącznej powierzchni około 1000 metrów kwadratowych, dostarcza zwiedzającym szczegółowych informacji o pochodzeniu bursztynu, jego właściwościach, warunkach wydobycia i metodach obróbki.

Kolekcja Muzeum Bursztynu liczy ponad 22 000 eksponatów. W dziale przyrodniczym znajdują się okazy bursztynu o zróżnicowanej masie, barwie i przezroczystości. Można tam zobaczyć m.in. największą bryłę bursztynu w Rosji, która waży ponad 4 kg.

Znaczną część kolekcji stanowią okazy bursztynu zawierające inkluzje – szczątki zwierząt i roślin, uwięzione dziesiątki milionów lat temu w niegdyś płynnej i lepkiej żywicy. Inkluzje w bursztynie bałtyckim cieszą się ogromnym zainteresowaniem naukowym ze względu na swoją różnorodność i doskonały stan zachowania.

Są one cenne dla pogłębienia naszej wiedzy o florze i faunie, a także o warunkach klimatycznych na Ziemi sprzed 40 milionów lat. Obecnie kolekcja muzeum jest głównym rosyjskim narodowym repozytorium inkluzji z bursztynu bałtyckiego.

W dziale kulturalno-historycznym prezentowana jest bursztynowa biżuteria i przedmioty codziennego użytku z okresu neolitu (IV–II tysiąclecia p.n.e.) do czasów współczesnych. W Muzeum Bursztynu znajdują się artefakty odkryte w obwodzie Kaliningradzkim podczas wykopalisk na stanowiskach z okresu II–V wieku n.e. – okresu intensywnych kontaktów handlowych z Cesarstwem Rzymskim.

Szczególnie cenne są unikatowe dzieła mistrzów europejskich XVII wieku, przekazane muzeum w 1978 roku przez Moskiewską Zbrojownię Kremlowską. Uzupełniają je współczesne repliki starożytnych wyrobów z bursztynu, odtworzone fragmenty słynnej Komnaty Bursztynowej, która zaginęła podczas II wojny światowej, a także autentyczne dzieła mistrzów rosyjskich i europejskich z XIX i początku XX wieku.

W muzeum znajduje się bogata kolekcja wyrobów pochodzących z Królewieckiej Manufaktury Bursztynu (1926-1945).

W 2025 roku muzeum otworzyło nową przestrzeń INTRA MUROS („Za murami twierdzy”). W dawnej prochowni wewnątrz budynku, wcześniej niedostępnej dla zwiedzających, przewodnik opowie nie tylko o wojskowej funkcji i historii wieży, ale także o życiu jej mieszkańców: kim byli i jakie przedmioty towarzyszyły ich służbie.

Kaliningradzkie Muzeum Bursztynu co roku odwiedza ponad 320 000 osób. Rokrocznie placówka organizuje ponad 16 000 wycieczek i wykładów. Na parterze muzeum znajduje się sklep z pamiątkami oraz sklepik muzealny.

www.ambermuseum.ru


Zoja Kostiaszowa 

Laureatka nagrody Bursztynnika Roku 2016, dr Zoja Kostiaszowa jest uznanym ekspertem historii rzemiosła bursztynowego w obwodzie kaliningradzkim i Prusach Wschodnich. Jest autorką ponad 60 publikacji naukowych, w tym monografii „Historia Kaliningradzkiego Kombinatu Bursztynowego” oraz redaktorką serii wydawniczej Muzeum Bursztynu w Kaliningradzie. Aktywnie uczestniczy w najważniejszych międzynarodowych projektach badawczych i konferencjach poświęconych bursztynowi, rozwijając wiedzę o jego historii, obróbce i ochronie.